User:Bawolff/sandbox/wiktSamplePL

zobacz też: A,&#32;ª,&#32;À,&#32;Á,&#32;Â,&#32;Ã,&#32;Ä,&#32;Å,&#32;Æ,&#32;Ă,&#32;Ą,&#32;α,&#32;א,&#32;á,&#32;à,&#32;a.,&#32;а

a (język polski)
Aa wielka i mała litera A (4.1) wymowa: (1-5) IPA: /a/ [[Media:Pl-a.ogg|wymowa]] ?/i znaczenia: spójnik używany przy wprowadzaniu…
 * (1.1) …uzupełniania
 * (1.2) …przeciwstawności
 * (1.3) …wynikania
 * (1.4) …objaśnień

partykuła…
 * (2.1) …wzmacniająca

wykrzyknik
 * (3.1) wyraz zaskoczenia, zdziwienia

rzeczownik, rodzaj żeński
 * (4.1) pierwsza litera polskiego alfabetu;  zob.'' zobacz  też a w Wikipedii przedimek''
 * (5.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

odmiana: nieodm. nieodmienny przykłady:
 * (1.1) Ala ma Asa (psa o imieniu As), a As ma kość.
 * (1.2) Ala lubi Asa, a ja (go) nie (lubię).
 * (1.3) As pogryzł Alę, a to oznacza wściekliznę.
 * (1.4) Ala ma Asa, a jest to mądry pies.
 * (2.1) a|A nie mówiłem!
 * (3.1) a|A! To znowu on!
 * (5.1) Był to aspołeczny typ o atypowych zainteresowaniach.
 * (5.1) abiogeneza (w Wikipedii), abiotyczny, agnozja (w Wikipedii), anestezja (w Wikipedii), analfabetyzm (w Wikipedii), analgezja (w Wikipedii), anarchia (w Wikipedii), asymetria

składnia: (5.1) Przed samogłoskami występuje jako an-. kolokacje: synonimy: (1.2) ale, natomiast, zaś; (1.3) więc; (3.1) o!; (5.1) nie- antonimy: wyrazy pokrewne: (4.1) ą związki frazeologiczne: (4.1) od A do Z, ABC etymologia: (4.1,5.1) gr. Greka α; (5.1) Spokrewniony etymologicznie z łacińskim przedrostkiem in- uwagi: tłumaczenia: " style="display: none;">rodzaj żeński " style="display: none;">rodzaj nijaki
 * (5.1) Przed samogłoskami cząstka ta przybiera rozszerzoną postać an- (np. analfabeta)
 * Należy zwrócić uwagę na różnice znaczeniowe między cząstką a- a przedrostkiem anty-, np. apolityczny to człowiek obojętny względem politycznym, zaś antypolityczny to przeciwny polityce, zwalczający ją.
 * angielski: (1.1) and; (1.2) but
 * duński: (1.1-3) og; (1.2) men
 * esperanto: (1.1) kaj; (1.1) sed; (4.1) a
 * francuski: (1.1-4) et; (3.1) ah!; (4.1) a
 * grecki: (1.1-4) και
 * hiszpański: (1.1-4) y; (4.1) a f [ə] [[Media:En-us-a.ogg|wymowa amerykańska]] ?/i znaczenia: określnik (przedimek nieokreślony) używany…
 * (1.1) …przed rzeczownikiem do określenia rzeczy lub osoby, o której w wypowiedzi jest mowa po raz pierwszy, szczególnie jeśli chodzi nie o konkretną rzecz lub osobę
 * (1.2) …do określenia zajęcia/zawodu osoby lub scharakteryzowania jakiejś rzeczy
 * (1.3) …gdy mowa o wszystkich rzeczach lub osobach należących do danej kategorii
 * (1.4) …przed pierwszym z dwóch rzeczowników określających dwa przedmioty występujące najczęściej razem
 * (1.5) …przed rzeczownikami niepoliczalnymi - gdy chodzi o określoną ilość lub ilość mieszczącą się w jakimś naczyniu - a coffee (= a cup of coffee)
 * (1.6) …przez rzeczownikiem oznaczającymi czynność, gdy chodzi o jednorazowe jej wykonanie

odmiana: przykłady:
 * (1.1) I have a cat. → Mam kota.
 * (1.2) My father is a doctor. → Mój ojciec jest lekarzem.
 * (1.6) Could you take a look at this? → Czy możesz na to spojrzeć?

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi: zobacz też: the

a (język aragoński)
wymowa: znaczenia:
 * (1.1) gram. gramatyka rodzajnik określony odmiana: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język bośniacki)
wymowa: znaczenia: spójnik
 * (1.1) a
 * (1.2) ale

odmiana:: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język chorwacki)
wymowa: znaczenia: spójnik
 * (1.1) a
 * (1.2) ale

odmiana:: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język czeski)
wymowa: [[Media:Cs-a.ogg|wymowa]] ?/i znaczenia: spójnik
 * (1.1) a
 * (1.2) i

partykuła
 * (2.1) a

odmiana: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język dolnołużycki)
wymowa: znaczenia: spójnik
 * (1.1) i

odmiana: (1.1) nieodm. nieodmienny przykłady:
 * (1.1) Wjacork serbskeje literatury, muziki a źiwadła w Praze. → Wieczorek łużyckiej literatury, muzyki i teatru w Pradze.

składnia: kolokacje: synonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (esperanto)
wymowa: znaczenia: morfem przyrostkowy
 * (1.1) oznacza przymiotnik
 * (1.2) oznacza liczebnik porządkowy

odmiana: przykłady:
 * (1.1) morfem bon - przymiotnik bona
 * (1.2) unu - jeden → unua - pierwszy

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język francuski)
wymowa: IPA: <span title="To jest wymowa w zapisie IPA; zobacz hasło IPA na Wikipedii" class="ipa">[ɑ] znaczenia: rzeczownik, rodzaj męski
 * (1.1) a (pierwsza litera francuskiego alfabetu)

odmiana: nieodm. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">nieodmienny przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi: zobacz też: avoir

a (język górnołużycki)
wymowa: IPA: <span title="To jest wymowa w zapisie IPA; zobacz hasło IPA na Wikipedii" class="ipa">[a] znaczenia: spójnik
 * (1.1) i

odmiana: (1.1) nieodm. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">nieodmienny przykłady:
 * (1.1) Budyšin je stolica Hornjeje Łužicy a kulturelne srjedźišćo Serbow. → Budziszyn jest stolicą Górnych Łużyc i kulturalnym centrum Łużyczan.

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język hawajski)
wymowa: znaczenia: przyimek, tworzący konstrukcję, w której...
 * (1.1) ...wyrażenie przed przyimkiem jest własnością, cechą itp. wyrażenia po przyimku

skrót
 * (2.1) = ʻākau (północ)

odmiana: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: (1.1) keiki a ka pueo synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi: źródła:

a (język hiszpański)
wymowa: IPA: <span title="To jest wymowa w zapisie IPA; zobacz hasło IPA na Wikipedii" class="ipa">[a] znaczenia: przyimek, wyrażający…
 * (1.1) … kierunek → do, na
 * (1.2) … odległość → o
 * (1.3) … miejsce → przy, w, na, nad
 * (1.4) … czas → o, w, po
 * (1.5) … sposób wykonania → po
 * (1.6) … tryb rozkazujący
 * (1.7) … stosunek ilościowy
 * (1.8) w funkcji dopełnienia dalszego (celownika)
 * (1.9) w funkcji dopełnienia bliższego (biernika), gdy chodzi o:
 * (1.9.1) osobę/osoby (z pewnymi wyjątkami);
 * (1.9.2) zwierzęta, w stosunku do których istnieje pewne uczucie lub przywiązanie; dlatego częściej stosuje się względem zwierząt domowych, żyjących między nami;
 * (1.9.3) rzeczy personifikowane

odmiana: nieodm. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">nieodmienny przykłady:
 * (1.1) Vamos a casa. → Idziemy do domu.
 * (1.2) La estación está a dos kilometros de aquí. → Stacja jest o dwa kilometry stąd.
 * (1.3) Estamos sentados a la mesa y bebemos vino. → Siedzimy przy stole i pijemy wino.
 * (1.4) El tren de Madrid llega a las cinco de la tarde. → Pociąg z Madrytu przyjeżdża o piątej po południu.
 * (1.5) La langosta a la americana. → Langusta po amerykańsku. (potrawa)
 * (1.6) ¡A trabajar! → Do roboty!
 * (1.7) Barro el suelo tres veces a la semana. → Zamiatam podłogę trzy razy w tygodniu.
 * (1.8) Se lo dije a mi padre. → Powiedziałem/am to swemu ojcu.
 * (1.9.1) He visto a tu mujer en una tienda de ropa. → Widziałem twoją żonę w sklepie odzieżowym.
 * (1.9.2) Deja al perro que corra un poco. → Zostaw psa, niech pobiega trochę.
 * (1.9.3) El anciano esperaba a la muerte con resignación. → Starzec oczekiwał śmierci z rezygnacją.

składnia: a + el → al kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: a pesar de que, a veces etymologia: <span class="wordshort" title="łacina">łac. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">łacina ad uwagi:

a (język łaciński)
wymowa: [[Media:La-ecc-A.ogg|wymowa]] ?/<tt>i</tt> znaczenia: przyimek
 * (1.1) od, z (kierunek; czas)

skrót
 * (2.1) = annus → rok (r.)
 * (2.2) = ante → przed
 * (2.3) A. skrót imienia Aulus

odmiana: (1, 2) nieodm. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">nieodmienny przykłady:
 * (1.1)

składnia: (1.1) a + <span class="wordshort" title="ablativus, ablatyw - ablatyw - łacińskie ablativus">abl. <span class="wordlong" title="ablatyw - łacińskie ablativus " style="display: none;">ablativus, ablatyw kolokacje: (2.1) AD; (2.2) a.d. synonimy: (1.1) ab antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język nauruański)
wymowa: znaczenia:
 * (1.1) ja

odmiana: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język niemiecki)
wymowa: [[Media:De-A.OGG|wymowa]] ?/<tt>i</tt> znaczenia: symbol
 * (1.1) litera a

odmiana: nieodm. <span class="wordlong" title=" " style="display: none;">nieodmienny przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: das A und O, von A bis Z etymologia: uwagi:

a (novial)
wymowa: znaczenia: przyimek
 * (1.1) w

przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język portugalski)
wymowa: znaczenia: przedimek
 * (1.1) przedimek określony

przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język rumuński)
wymowa: znaczenia: przyimek
 * (1.1) do

spójnik
 * (1.1) i
 * (1.2) ale

przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język słowacki)
wymowa: znaczenia: spójnik
 * (1.1) a
 * (1.2) i

partykuła
 * (1.1) a

przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (użycie międzynarodowe)
znaczenia: symbol
 * (1.1) <span class="wordshort" title="fizyka - fizyka, fizyczny">fiz. <span class="wordlong" title="fizyka, fizyczny

" style="display: none;">fizyka symbol jednostki powierzchni, ar, równa jeden ar to$$100m^{2}$$, setna część hektara
 * (1.2) $$\vec a$$ <span class="wordshort" title="fizyka - fizyka, fizyczny">fiz. <span class="wordlong" title="fizyka, fizyczny

" style="display: none;">fizyka symbol oznaczający przyspieszenie przedrostek
 * (2.1) przed symbolem jednostki: atto, 10-18

przykłady:
 * (1.1) ha
 * (1.2) $$\vec a = \frac {d \vec v}{dt} = \frac {d^2 \vec r}{dt^2} \quad \left[ \vec a \right] = \frac m {s^2}$$
 * (2.1) am

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: (1.1) od francuskiego are, a to od łacińskiego area etymologia: uwagi:

a (język węgierski)
wymowa: znaczenia: przedimek…
 * (1.1) …określony przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę

przykłady:
 * (1.1) ''A fiú ruhája - Ubranie chłopca.

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi: patrz - az

a (język wilamowski)
wymowa: znaczenia: rodzajnik nieokreślony
 * (1.1) rodzaj męski
 * (1.2) rodzaj nijaki

odmiana: przykłady:
 * (1.1)

składnia: kolokacje: synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi:

a (język włoski)
wymowa: IPA: <span title="To jest wymowa w zapisie IPA; zobacz hasło IPA na Wikipedii" class="ipa">[a] [[Media:It-a.ogg|wymowa]] ?/<tt>i</tt> znaczenia: spójnik
 * (1.1) w

odmiana: przykłady:
 * (1.1) Sei stato a scuola oggi? → Byłeś dziś w szkole?

składnia: kolokacje: (1.1) al, alla, alle, agli, ai synonimy: antonimy: wyrazy pokrewne: związki frazeologiczne: etymologia: uwagi: